فهرست مطالب
در چه شرایطی شرکت بیمه خسارت شخص ثالث را پرداخت نمی‌کند؟
بیمه شخص ثالث یکی از مهم‌ترین بیمه‌نامه‌های اجباری وسایل نقلیه است که با هدف جبران خسارت‌های جانی و مالی واردشده به اشخاص ثالث در تصادفات رانندگی تهیه می‌شود. بااین‌حال، داشتن بیمه‌نامه به این معنا نیست که تمام خسارت‌های ناشی از یک حادثه بدون محدودیت پرداخت خواهد شد.
قانون بیمه اجباری شخص ثالث، شرایط مشخصی را برای پرداخت خسارت، موارد خارج از تعهد بیمه‌گر و همچنین حق رجوع شرکت بیمه به راننده مقصر تعیین کرده است.
بنابراین، گاهی شرکت بیمه اساساً مسئولیتی در قبال یک خسارت ندارد و در شرایط دیگری، با وجود پرداخت خسارت به زیان‌دیده، می‌تواند مبلغ پرداخت‌شده را از راننده مقصر مطالبه کند.
در این مقاله بررسی می‌کنیم بیمه شخص ثالث در چه شرایطی خسارت را پرداخت نمی‌کند، چه خسارت‌هایی خارج از پوشش هستند و در چه مواردی راننده باید مبلغ پرداخت‌شده توسط شرکت بیمه را جبران کند.
چه خسارت‌هایی تحت پوشش بیمه شخص ثالث نیستند؟
بر اساس ماده ۱۷ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث، برخی خسارت‌ها از شمول تعهدات این بیمه‌نامه خارج هستند.
مهم‌ترین این موارد عبارت‌اند از:
خسارت واردشده به خودروی مقصر حادثه
بیمه شخص ثالث برای جبران خسارت اشخاص ثالث طراحی شده است و خسارت واردشده به خودروی مسبب حادثه را پوشش نمی‌دهد.
برای مثال، اگر راننده‌ای در یک تصادف مقصر شناخته شود، هزینه تعمیر خودروی خودش از محل بیمه شخص ثالث پرداخت نمی‌شود.
برای جبران خسارت خودروی مقصر، باید بیمه بدنه داشته باشد. همچنین خسارت واردشده به محموله خودروی مسبب حادثه نیز در تعهد بیمه شخص ثالث نیست.
خسارت‌های ناشی از تشعشعات اتمی و رادیواکتیو
خسارت‌های مستقیم و غیرمستقیم ناشی از تشعشعات اتمی و رادیواکتیو از موارد خارج از پوشش بیمه شخص ثالث هستند.
این استثنا در ماده ۱۷ قانون بیمه اجباری به‌صراحت ذکر شده است.
جریمه و جزای نقدی
شرکت بیمه مسئول پرداخت جریمه‌های رانندگی یا مجازات‌های نقدی ناشی از تخلفات نیست.
برای مثال، اگر راننده به دلیل سرعت غیرمجاز یا سایر تخلفات رانندگی جریمه شود، پرداخت این مبالغ بر عهده خود او خواهد بود و نمی‌تواند آن‌ها را از شرکت بیمه مطالبه کند.
آسیب عمدی واردشده به خود یا تقلب و تبانی
اگر در مراجع قضایی ثابت شود که زیان‌دیده عمداً به خودش آسیب وارد کرده است، مانند خودکشی یا موارد مشابه، خسارت مربوط مشمول تعهدات بیمه شخص ثالث نخواهد بود.
همچنین اگر هرگونه تقلب یا تبانی برای دریافت خسارت به اثبات برسد، خسارت مربوط از شمول پوشش قانونی خارج می‌شود.
برای انتخاب آگاهانه بیمه و دریافت مشاوره تخصصی، با کارشناسان آذرخش بیمه در ارتباط باشید.
مشاوره رایگاندر چه شرایطی بیمه خسارت را پرداخت می‌کند اما از راننده مقصر پس می‌گیرد؟
یکی از نکات مهم در قانون بیمه شخص ثالث این است که بعضی تخلفات رانندگی باعث حذف حمایت از زیان‌دیده نمی‌شوند؛ بلکه شرکت بیمه موظف است ابتدا خسارت را پرداخت کند و سپس در شرایط قانونی برای دریافت مبلغ به راننده مقصر مراجعه کند.
این موارد در ماده ۱۵ قانون بیمه اجباری مشخص شده‌اند.
ایجاد عمدی تصادف
اگر در مراجع قضایی ثابت شود که راننده عمداً باعث وقوع حادثه شده است، شرکت بیمه موظف به پرداخت خسارت زیان‌دیده است.
بااین‌حال، پس از پرداخت خسارت می‌تواند برای بازیافت تمام یا بخشی از مبلغ به راننده مسبب حادثه مراجعه کند.
رانندگی در حالت مستی یا مصرف مواد مخدر
اگر راننده هنگام وقوع تصادف تحت تأثیر مشروبات الکلی یا مواد مخدر و روان‌گردان مؤثر در وقوع حادثه باشد و این موضوع توسط مراجع قانونی تأیید شود، شرکت بیمه همچنان باید خسارت زیان‌دیده را پرداخت کند.
اما پس از پرداخت، حق دارد مبلغ پرداخت‌شده را از راننده مقصر مطالبه کند.
صرف ادعای مست بودن راننده برای اعمال این حکم کافی نیست و تأیید مراجع قانونی اهمیت دارد.
رانندگی بدون گواهینامه معتبر
اگر راننده مقصر فاقد گواهینامه باشد یا گواهینامه او با نوع وسیله نقلیه تناسب نداشته باشد، شرکت بیمه نمی‌تواند صرفاً به این دلیل از جبران خسارت زیان‌دیده خودداری کند.
بیمه‌گر ابتدا خسارت را پرداخت می‌کند و سپس می‌تواند مطابق قانون برای بازیافت مبلغ به راننده مقصر مراجعه کند.
رانندگی با خودروی سرقتی
اگر راننده وسیله نقلیه را سرقت کرده باشد یا با آگاهی از مسروقه بودن آن از خودرو استفاده کند و حادثه‌ای ایجاد شود، شرکت بیمه مکلف به جبران خسارت زیان‌دیده است و می‌تواند پس از پرداخت، مبلغ را از راننده مسبب مطالبه کند.
آیا تخلفات حادثه‌ساز باعث عدم پرداخت خسارت بیمه شخص ثالث می‌شوند؟
خیر. هر تخلف حادثه‌سازی به معنای محروم شدن زیان‌دیده از دریافت خسارت نیست.
مطابق ماده ۱۴ قانون بیمه اجباری، اگر تصادف منجر به جرح یا فوت شود و طبق گزارش کارشناس تصادفات، علت اصلی حادثه یکی از تخلفات رانندگی حادثه‌ساز باشد، شرکت بیمه موظف است خسارت زیان‌دیده را پرداخت کند.
بااین‌حال، شرکت بیمه می‌تواند بخشی از خسارت پرداخت‌شده را از راننده مقصر بازیافت کند. میزان این مبلغ به تعداد حوادث ناشی از تخلف حادثه‌ساز در مدت بیمه‌نامه بستگی دارد:
اولین حادثه: ۲٫۵ درصد خسارت پرداخت‌شده
دومین حادثه: ۵ درصد خسارت پرداخت‌شده
سومین حادثه و حوادث بعدی: ۱۰ درصد خسارت پرداخت‌شده
بنابراین، تخلف حادثه‌ساز لزوماً به معنای رد خسارت نیست؛ بلکه می‌تواند مسئولیت مالی بیشتری برای راننده مقصر ایجاد کند.
چه زمانی انقضای بیمه‌نامه مانع پرداخت خسارت می‌شود؟
بیمه شخص ثالث فقط در مدت اعتبار بیمه‌نامه، پوشش قانونی ایجاد می‌کند.
اگر تاریخ اعتبار بیمه‌نامه به پایان رسیده باشد و تصادف پس از آن اتفاق بیفتد، شرکت بیمه تعهدی برای جبران خسارت ناشی از آن حادثه بر اساس بیمه‌نامه منقضی‌شده ندارد.
در چنین شرایطی، مسئولیت جبران خسارت مالی بر عهده شخص مسئول حادثه خواهد بود و برای خسارت‌های جانی نیز مقررات مربوط به صندوق تأمین خسارت‌های بدنی قابل بررسی است.
به همین دلیل، تمدید به‌موقع بیمه شخص ثالث اهمیت زیادی دارد.
آیا تمام خسارت‌های خودروهای گران‌قیمت توسط بیمه شخص ثالث پرداخت می‌شود؟
خیر. خسارت مالی خودروهای نامتعارف و گران‌قیمت با محدودیت قانونی روبه‌رو است.
طبق ماده ۸ قانون بیمه اجباری، خسارت مالی واردشده به خودروهای غیرمتعارف بر اساس خسارت متناظر واردشده به گران‌ترین خودروی متعارف محاسبه می‌شود.
بنابراین، اگر خودروی گران‌قیمتی در تصادف آسیب ببیند، ممکن است تمام هزینه تعمیر آن از محل بیمه شخص ثالث قابل پرداخت نباشد.
در این شرایط، مالک خودروی زیان‌دیده می‌تواند برای پوشش مناسب‌تر خسارت احتمالی، شرایط بیمه بدنه را نیز بررسی کند.
اگر شرکت بیمه خسارت را پرداخت نکند چه باید کرد؟
۱. دلیل رد خسارت را به‌صورت مکتوب از شرکت بیمه درخواست کنید.
۲. شرایط بیمه‌نامه و مواد قانونی مرتبط با پرونده را بررسی کنید.
۳. مدارک حادثه، گزارش پلیس، کروکی، نظریه کارشناسی و سایر مستندات را جمع‌آوری کنید.
۴. ابتدا اعتراض خود را از طریق واحد رسیدگی به شکایات شرکت بیمه پیگیری کنید.
۵. در صورت حل نشدن اختلاف، می‌توانید شکایت خود را از طریق سامانه رسیدگی به شکایات بیمه مرکزی ثبت کنید یا از مراجع قضایی صالح کمک بگیرید.
نکته مهم این است که تأخیر در رسیدگی یا درخواست مدارک تکمیلی لزوماً به معنای رد قانونی خسارت نیست. باید علت واقعی عدم پرداخت مشخص شود.
جمع‌بندی
بیمه شخص ثالث با وجود اجباری بودن، تمام خسارت‌های ناشی از تصادفات را بدون محدودیت پوشش نمی‌دهد. برخی خسارت‌ها مانند آسیب به خودروی مقصر، جریمه‌های رانندگی و خسارت‌های ناشی از تقلب یا تبانی از شمول تعهدات آن خارج هستند.
از طرف دیگر، در مواردی مانند رانندگی بدون گواهینامه، مستی، ایجاد عمدی حادثه و استفاده از خودروی سرقتی، شرکت بیمه موظف است خسارت زیان‌دیده را پرداخت کند، اما می‌تواند مطابق قانون مبلغ پرداختی را از راننده مقصر بازیافت کند.
بنابراین، هنگام خرید بیمه شخص ثالث باید علاوه بر قیمت بیمه‌نامه، به سقف تعهدات، اعتبار شرکت بیمه و شرایط قانونی پرداخت خسارت نیز توجه کرد.
سوالات متداول
برای انتخاب بیمه، آگاهانه تصمیم بگیرید
شرایط و پوشش‌های بیمه‌ای خود را بررسی کنید و برای انتخاب مناسب‌ترین بیمه‌نامه، از مشاوره کارشناسان آذرخش بیمه استفاده کنید.